رویکرد اندیشه‌های غرب‌گرا و بومی گرا به توسعه در دوره‌های مختلف تاریخی از مشروطه تا جمهوری اسلامی ایران رویکرد اندیشه‌های غرب‌گرا و بومی گرا به توسعه در دوره‌های مختلف تاریخی از مشروطه تا جمهوری اسلامی ایران 1 https://epols.ir/dp-71-1868-article 1 در تاریخ معاصر ایران، دو جریان فکری عمده، یعنی اندیشه‌های غرب‌گرا و بومی گرا، همواره در حال رقابت و تعامل با یکدیگر بوده‌اند و تأثیرات قابل‌توجهی بر تحولات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی کشور گذاشته‌اند. این مقاله تلاش دارد تا با بررسی تاریخی به تأثیر این دو گفتمان بر توسعه سیاسی ایران بپردازد و سؤال اصلی این است که رویکرد دو اندیشه غرب‌گرا و بومی گرا از دوران مشروطه تا جمهوری اسلامی ایران به توسعه چگونه بوده است؟ یافته‌ها نشان می‌دهد که از دوران مشروطه تا جمهوری اسلامی ایران، این دو نگرش نقش کلیدی در شکل‌دهی مسیرهای مختلف توسعه ایران ایفا کرده‌اند. در دوران مشروطه، جریان‌های غرب‌گرا به دنبال پذیرش مفاهیم مدرن ازجمله دموکراسی، حقوق بشر و تفکیک قوا بودند و تلاش می‌کردند با استفاده از مدل‌های حکومتی غربی، ساختار سیاسی و اجتماعی ایران را اصلاح کنند. در مقابل، اندیشه‌های بومی گرا بیشتر بر حفظ هویت اسلامی و ایرانی تأکید داشتند و در برابر نفوذ بی‌رویه فرهنگ غربی و پذیرش نهادهای خارجی مقاومت می‌کردند. این تضاد در دوران پهلوی‌ها نیز ادامه یافت؛ رژیم پهلوی با تأکید بر مدرنیزاسیون و غرب‌گرایی، تلاش می‌کرد تا ایران را به یک جامعه مدرن و غربی تبدیل کند، اما در همین زمان گروه‌های مذهبی و برخی نخبگان فرهنگی همچنان بر بومی‌گرایی و اصول اسلامی تأکید داشتند. با پیروزی انقلاب اسلامی، نگرش بومی گرا تقویت شد و جمهوری اسلامی ایران بر اساس اصل نه شرقی- نه غربی و با طرد گرایش غرب‌گرایی شکل گرفت. این دوران تأکید بیشتری بر استقلال سیاسی، اقتصادی و فرهنگی و بازسازی هویت اسلامی- ایرانی داشت. مقاله به روش توصیفی-تحلیلی و با اسناد کتابخانه‌ای گردآوری‌شده است. The Approach of Western-Oriented and Indigenous-Oriented Thoughts on Development from the Constitutional Era to the Islamic Republic of Iran Masoud jabbari maleki Mohsen Rostami Abstract In contemporary Iranian history, two major intellectual currents—Western-oriented and indigenous-oriented thoughts—have continuously competed and interacted with each other, significantly influencing the country's political, social, and cultural transformations. This article aims to examine the historical impact of these two discourses on Iran's political development, with the central question being: How have the approaches of Western-oriented and indigenous-oriented thoughts toward development evolved from the Constitutional era to the Islamic Republic of Iran?Findings indicate that from the Constitutional era to the Islamic Republic, these two perspectives have played a key role in shaping different development paths in Iran. During the Constitutional era, Western-oriented movements sought to adopt modern concepts such as democracy, human rights, and the separation of powers, striving to reform Iran's political and social structure by implementing Western governance models. In contrast, indigenous-oriented thoughts emphasized preserving Islamic and Iranian identity, resisting the excessive influence of Western culture and the adoption of foreign institutions.This ideological conflict persisted during the Pahlavi period, where the regime emphasized modernization and Westernization in an attempt to transform Iran into a modern, Western-style society. However, religious groups and certain cultural elites continued to advocate for indigenous principles and Islamic values. With the victory of the 1979 Islamic Revolution, the indigenous-oriented perspective gained dominance, and the Islamic Republic of Iran was established based on Islamic principles while rejecting Westernization. This period placed greater emphasis on political, economic, and cultural independence and the restoration of Islamic-Iranian identity. This study employs a descriptive-analytical method and is based on library research sources. Keywords: Development, Constitutional Era, Pahlavi, Islamic Republic of Iran, History, Westernization, Indigenization منابع آبراهامیان، یرواند، (1386)، ایران بین دو انقلاب، ترجمه احمد گل‌محمدی و دیگران، تهران، انتشارات نی. آبراهامیان، یرواند، (1389)، تاریخ مدرن ایران، ترجمه محمدابراهیم فتاحی، تهران، نشر نی. آبراهامیان، یرواند، (1393)، کودتا، ترجمه ناصر زرافشان، تهران، انتشارات نگاه. آذرشب، محمدتقی و آسوده، رضا (1398). «جایگاه جامعه مدنی در توسعه سیاسی»، فصلنامه راهبرد سیاسی، سال 3، شماره 8. ازکیا، مصطفی و غفاری، غلامرضا (1386). جامعه‌شناسی‌ توسعه، تهران: انتشارات کیهان. انصاری، حسین و همتی نژاد، مهدی. (1399). تحولات سیاسی ایران پس از انقلاب اسلامی. تهران: انتشارات معین. آوری، پتر، (1390)، تاریخ ایران دوره پهلوی، ترجمه مرتضی ثاقب فر، تهران، انتشارات جامی. بایزیدی، رحیم و حسین‌پناهی، رحیم (1398). «فرهنگ و توسعه: مقایسه شاخص‌های فرهنگی توسعه‌پذیر و ضد توسعه در ژاپن، بریتانیا و ایران»، دو فصلنامه جامعه‌شناسی اقتصادی و توسعه، سال 8، شماره 1. بیرو، آلن، (1366)، فرهنگ علوم اجتماعی، ترجمه باقر ساروخانی، تهران: انتشارات کیهان. پروین، عیسی و سپهری فر، محسن. (1393). حقوق اقلیت‌ها در جمهوری اسلامی ایران. تهران: انتشارات دانشگاه تهران. نقی پور، علی‌اکبر، (1380)، تاجی بر تارک تاریخ معاصر، تهران، انتشارات ایران‌مهر زرین‌کوب، عبدالحسین، (1392)، تاریخ ایران از آغاز تا سقوط پهلوی، تهران، انتشارات سخن. ساعی، احمد (1384). توسعه در مکاتب متعارض، تهران: نشر قومس. سینایی، وحید، (1384)، دولت مطلقه، نظامیان و سیاست در ایران، تهران، انتشارات کویر. شیرزادی، رضا (1391). نوسازی، توسعه و جهانی‌شدن (مفاهیم، مکاتب، نظریه‌ها)، تهران: آگه. غفاری، امید؛ کتابی، محمود، واعظ، نفیسه (1397)، بررسی توسعه سیاسی در عصر مشروطه و دهه اول انقلاب اسلامی (1367-1357)، مجله مطالعات توسعه اجتماعی ایران، سال دهم، شماره چهارم. غلامی، شهرام (1397)، اقتصاد کشاورزی ایران دوره پهلوی اول، نشر دنیای اقتصاد. قوام، عبدالعلی (1382)، سیاست‌های مقایسه‌ای، تهران: سمت. کاتوزیان، محمدعلی همایون، (1391)، دولت و جامعه در ایران؛ انقراض قاجار و استقرار پهلوی، ترجمه حسن افشار، تهران، انتشارات مرکز. محمدی، منوچهر، (1389)، مروری بر سیاست خارجی ایران در دوران پهلوی، تهران، انتشارات دادگستر. مختاری، رضا، (1392)، پهلوی اول؛ کودتا تا سقوط، تهران، انتشارات پارسه. ملک‌زاده، مهدی، (1387)، تاریخ انقلاب مشروطه ایران، تهران، انتشارات سخن. نجاتی، غلامرضا، (1386)، تاریخ سیاسی 25 ساله ایران، از کودتا تا انقلاب، تهران، نشر رسا. Bostani,Ahmad (2021), Henry Corbin’s Oriental Philosophy and Iranian Nativist Ideologies,https://www.mdpi.com/2077-1444/12/11/997 / irancultura(2018),THE ART OF PAHLAVI PERIOD,https://en.irancultura.it/art/art-history/the-art-of-period-Pahlavi press.ici-berlin (2019),Challenges of Southern Knowledge Production Reflections on/through Iran, https://press.ici-berlin.org/doi/10.37050/ci-29/farvardintalebi_reflections-onthrough-iran.html Sinedjib(1990), Assef Bayat: " Shariati and Marx: A Critique of an « lslamic » Critique of Marxism ",https://sinedjib.com/index.php/2018/08/23/bayat Thebrainchamber (2019), ancient-civilizations, https://thebrainchamber.com/ancient-civilizations/pahlavi-dynasty 2 108 13 2025/10/15 ۱۴۰۴/۰۷/۲۳ مسعود جباری - محسن رستمی مسعود جباری توسعه، مشروطه، پهلوی، جمهوری اسلامی ایران، تاریخ، غرب‌گرایی، بومی‌گرایی

نسبت بدن و جهان از منظر موریس مرلوپونتی و تأثیر آن در سیاست و هنر نسبت بدن و جهان از منظر موریس مرلوپونتی و تأثیر آن در سیاست و هنر 1 https://epols.ir/dp-71-1792-article 1 مرلوپونتی می‌کوشد تا بدن و جهان را یکی کند، بدین معنی که خود بدن هم سوژه و هم ابژه است. بدن و جهان در درون یک دیگر عمل می‌کنند در نتیجه بدون هم ممکن نیستند. مرلوپونتی بدن را فراتر از یک داده تعریف می‌کند. برای مرلوپونتی جهان ادراک، جهان اشیای طبیعی نیست، بلکه جهان نقاشی‌ها، قطعات موسیقی، فیلم، کتاب و تمام چیزهایی که آلمانی‌ها به آن جهان فرهنگ می‌گفتند. مرلوپونتی رابطه ما با جهان را به نوعی دیالوگ با جهان تعبیر می‌کند که از نظر من بدن زیسته اول شخص با تجربه زیسته‌اش هم سو است. با توجه به در هم تنیدگی بدن و جهان در تعریف مرلوپونتی تاثیراتی در سیاست و هنر داشته است. اندیشه از آن رو با هستی ارتباط برقرار می‌کند که با خودش رابطه دارد. اندیشه حرکتی است که معانی خود را که در بهره بردن از وضعیت‌هایی که از گذشته به او ارث رسیده است پیدا می‌کند. مرلوپونتی سیاست را نه صرفاً به عنوان یک ابزار قدرت یا ساز و کاری برای مدیریت جامعه، بلکه به‌عنوان بخشی اساسی از هستی انسان می‌بیند که در آن معنای زندگی و تعاملات انسانی بازتعریف می‌شود. سیاست از منظر او فرآیندی پویا، تاریخی و بدنمند است که ریشه در تجربه‌های زیسته دارد. به نظر می‌رسد، با توجه به در هم تنیدگی بدن و جهان در تعریف مرلوپونتی تاثیراتی در سیاست و هنر داشته است. و سوالی که به آن در این پژوهش پاسخ خواهیم داد نسبت پدیدارشناسی ادراک و بدنمندی و شکل گیری هنر و سیاست در تعریف مرلوپونتی چگونه است؟ The Relationship Between Body and World from Maurice Merleau-Ponty’s Perspective and Its Impact on Politics and Art Moezeddin bsbakhani teymouri Donya Kavand Abstract Merleau-Ponty seeks to unify the body and the world, meaning that the body itself is both subject and object. The body and the world function within each other, making their existence interdependent. Merleau-Ponty defines the body as more than just a given fact. For him, the world of perception is not merely the world of natural objects but includes paintings, musical pieces, films, books, and all things that Germans referred to as the "world of culture." Merleau-Ponty interprets our relationship with the world as a kind of dialogue, where the first-person lived body aligns with lived experience. Given the intertwining of body and world in Merleau-Ponty’s definition, this relationship has implications for politics and art. Thought connects with existence because it relates to itself. Thought is a movement that discovers its meanings through engaging with inherited historical conditions. Merleau-Ponty sees politics not merely as an instrument of power or a mechanism for societal governance but as an essential part of human existence, where the meaning of life and human interactions is redefined. From his perspective, politics is a dynamic, historical, and embodied process rooted in lived experience. It appears that Merleau-Ponty’s conception of the entanglement of body and world has influenced politics and art. The question this research seeks to answer is: How does the phenomenology of perception and embodiment relate to the formation of art and politics in Merleau-Ponty’s framework? Keywords: Maurice Merleau-Ponty, Phenomenology, Philosophy, Politics, Art. منابع: _ اریک مایتوس/ درآمدی بر اندیشه‌های مرلوپونتی؛ ترجمه رمضان برخوردار/ تهران : گام نو ، ۱۳۹۹. _ پیراوی ونک، مرضیه، ۱۳۹۸ پدیدارشناسی نزد مرلوپونتی، آبادان: نشر پرسش. _ جاناتان هیل؛ ترجمه گلناز صالح کریمی/ مرلوپونتی برای معماران/ نشر، تهران: کتاب فکر نو ۱۳۹۶ _ ریچارد کرنی/ جنبش‌های مدرن فلسفه اروپایی؛ ترجمه علی کشفی. تهران : انتشارات نگاه، ۱۳۹۸. _ موریس مرلوپونتی/ فلسفه و معنا؛ ترجمه محمد رضا ابوالقاسمی. نشر، تهران: مرکز ۱۳۸۷ _ موریس مرلو-پونتی/ جهان ادراک؛ ترجمه فرزاد جابرالانصار. تهران : ققنوس، ۱۳۹۱. _ موریس مرلوپونتی: پدیدار شناسی ادراک/ اریک میتوز؛ مترجم: محمود دریانورد. نشر: تهران: زندگی روزانه، ۱۳۹۷. _ موریس مرلوپونتی/ پدیدارشناسی ادراک؛ ترجمه مسعود علیا. نشر، تهران: نی ۱۴۰۳ _ مارو کاربن؛ بدن مندی تصاویر: مرلوپونتی در میانه نقاشی و سینما؛ ترجمه و ویرایش علی اصغر تقوی: تهران فراهنر ۱۳۹۹. _ ندا محجل/ تهران از بدن تا هنر : انتشارات فرزانگی ۱۴۰۰. _ نادر شایگان فر/تجربه هنرمندانه در پدیدارشناسی مرلوپونتی. تهران : نشر هرمس ۱۳۹۷. _ هوسرل مرلوپونتی و مفهوم تن. نویسنده: شکری، محمد؛ تابستان ۱۳۹۱. _ رویکرد پدیدار شناسانه مرلوپونتی به هنر و بدن. نویسنده: اصغری، محمد؛ پاییز و زمستان ۱۳۹۴. _ ویژگی‌های اگزیستانسیال بدن در پدیدارشناسی مرلوپونتی. نویسنده مسئول: محجل، ندا؛ نویسنده: اصغری، محمد؛ صوفیانی، محمود؛ تابستان ۱۴۰۰. _ «بدنمندی» در پدیدار شناسی هوسرل، مرلوپونتی و لویناس. نویسنده: خبازی کناری، مهدی؛سبطی، صفا؛ پاییز ۱۳۹۵. _ Merleau-Ponty, Eye and Mind 1961 _Merleau-Ponty, Maurice ( 1964 ) sense and Nonsense, trans. Dreyfus & Dreyfus, Evanston: Northwestern University Press, 1964. _ Merleau-Ponty, Maurice ( 1964 ) The primacy of perception: and Other Essays on Phenomenology, psychology, the philosophy of Art, history and politics, ed. Edie, Evanston: Northwestern University Press, 1964. _ Merleau-Ponty, Maurice ( 1968 ) The visible and the Invisible, trans. Lingis, Evanston: Northwestern University Press, 1968 Merleau-Ponty. _ Bourgeois, Renaud. Merleau-Ponty: A Guide for the Perplexed (2012) _ Murray, Paul. Merleau-Ponty’s Philosophy (2014) _ Dahlberg, L. (2007). Revisiting the Political Dimension of Merleau-Ponty’s Philosophy in Continental Thought and the Politics of Humanism _ McNay, Lois. Foucault: A Critical Introduction (1994) _ Husserl, E. (1931). Ideas: General Introduction to Pure Phenomenology. _ Husserl, Edmund. Logical Investigations (1900-1901) _ Schutz, A. (1967). The Phenomenology of the Social World. _ Heidegger, M. (1962). Being and Time. _ Ideas: General Introduction to Pure Phenomenology (1913). _ Logical Investigations (1900-1901) _ Phänomenologie und Geschichte _ The Phenomenology of the Social World (1932) 2 77 107 2025/10/04 ۱۴۰۴/۰۷/۱۲ معزالدین باباخانی تیموری - دنیا کاوند معزالدین باباخانی موریس مرلوپونتی، پدیدار شناسی، فلسفه، سیاست، هنر.

تحلیل سیاست‌گذاری بحران آب در ایران با رویکرد چارچوب چند جریانی کینگدون تحلیل سیاست‌گذاری بحران آب در ایران با رویکرد چارچوب چند جریانی کینگدون 1 https://epols.ir/dp-71-1773-article 1 آب همواره یکی از منابع حیاتی و راهبردی در حکمرانی دولت‌ها به شمار رفته و در ایران نیز، مدیریت آن به دلیل اقلیم خشک، پراکندگی منابع، وابستگی بخش کشاورزی و فشارهای جمعیتی، اهمیت ویژه‌ای داشته است. با شدت یافتن بحران‌های آبی در دهه‌های اخیر، ازجمله افت شدید سفره‌های زیرزمینی و خشک شدن منابع سطحی، نیاز به بازنگری در سیاست‌گذاری این حوزه احساس می‌شود. این پژوهش با هدف تحلیل سیاست‌گذاری بحران آب در ایران بر اساس چارچوب نظری «مدل چند جریانی کینگدون» انجام‌شده است. سؤال اصلی آن است که: سیاست‌گذاری بحران آب در ایران با استفاده از چارچوب چند جریانی کینگدون چگونه امکان‌پذیر است؟ فرضیه پژوهش آن است که: در ایران، از طریق هم‌راستاسازی سه جریان مسئله، راهکار و سیاست (مطابق چارچوب کینگدون)، می‌توان به سیاست‌گذاری مؤثر در مدیریت بحران آب دست‌یافت. مطالعه با روش توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر منابع کتابخانه‌ای صورت گرفته و نشان می‌دهد که ناکارآمدی‌های گذشته در سیاست‌های آبی ناشی از عدم پیوند هم‌زمان این سه جریان بوده است. باز شدن پنجره فرصت در سیاست‌گذاری بحران آب تنها با همگرایی این سه جریان ممکن خواهد بود. The Analysis of Water Crisis Policy in Iran through the Kingdon's Multiple Streams Framework Approach Fatemeh Sadat Mousavi Zahid Saeed Attar Abstract Water has always been considered one of the vital and strategic resources in governance, and in Iran, its management is of particular importance due to the dry climate, the scattered nature of water resources, the dependency of the agricultural sector, and demographic pressures. With the intensification of water crises in recent decades, including the severe decline of groundwater levels and the drying up of surface water resources, the need to reconsider policies in this area has become apparent. This study aims to analyze water crisis policy in Iran based on the theoretical framework of "Kingdon’s Multiple Streams Model." The main research question is: How can water crisis policymaking in Iran be achieved using Kingdon’s multiple streams framework? The hypothesis of the research is that, in Iran, effective policy-making in water crisis management can be achieved by aligning the three streams of problem, solution, and policy (according to Kingdon's framework). The study, conducted using a descriptive-analytical method and based on library resources, shows that past inefficiencies in water policies stemmed from the lack of simultaneous linkage between these three streams. The opening of a window of opportunity in water crisis policymaking will only be possible with the convergence of these three streams. Keywords: Crisis, Water, Policymaking, Kingdon, Governance منابع اصلانی، سمیه ؛ کمالی، یحیی (1402)،موانع و چالش های اجرای سیاست های آبی در برنامه ششم توسعه، فصلنامه علمی دانش حکمرانی، دوره 1، شماره 1، اسفند 1402، صص 2-24 اطهری، محمد، و شکیب، علی. (۱۴۰۲). رود هیرمند و چالش‌های حقوقی بهره‌برداری از آن. نشریه مطالعات سیاسی و امنیتی، ۳۶-۳۷. اطهری، احمد، و شکیب، علیرضا. (۱۴۰۲). بررسی فرصت‌ها و چالش‌های هیدروپلیتیک شرق ایران و تأثیر آن بر امنیت ملی کشور جمهوری اسلامی ایران (مطالعه موردی رود هیرمند). فصلنامه تهدید پژوهی، شماره پیاپی ۱، ۳–۵۶. اعظمی، هادی، و دبیری، علی اکبر. (1391). ارزیابی فرصت ها و چالش های ژئوپلیتیکی ایران در آسیای مرکزی. فضای جغرافیایی، 12(40)،صص 25-47. امامی، سید علی، همکاران. (۱۳۹۹). چالش‌های آبی ایران با افغانستان و ترکمنستان. فصلنامه منابع آب ایران، شماره پیاپی ۳، ۱۴۲–۱۵۵. بزرگمهری، عباس. (۱۳۹۶). سدسازی ترکیه بر روی رودخانه ارس و چالش‌های آن برای ایران. نشریه تحقیقات منابع آب، شماره پیاپی ۵۰1. باغیس، ع. (۱۳۷۶). پیامدهای ژئوپلیتیکی پروژه GAP بر منابع آب. مجله سیاست خاورمیانه، شماره پیاپی ۱۵، ۳۴–۴۵. کریمی، مرتضی، مجاور شیخان، محمد، آقاجری، محمدجواد، و کمال آرا، سید محمد. (۱۴۰۲). چالش هیدروپلیتیک ایران با ترکیه و منطقه قفقاز (آذربایجان و ارمنستان) در ارس: منازعه یا همکاری. فصلنامه دانش‌نامه علوم سیاسی، سال سوم، شماره پیاپی ۱۱، تابستان ۱۴۰۲، ۱۳۹–۱۰۰. کریمی‌نژاد، مژده ؛ گلشنی، علیرضا ؛ بوستانی، فردین (1397)،آسیب‌شناسی سیاست‌گذاری بحران آب در ایران با رویکرد آینده‌نگاری،راهبرد زمستان 1397 ،شماره 89، صص 124-95 خسروی، حسین، و احمدی، علی. (۱۳۹۷). بحران‌های آبی ایران و افغانستان: نگاه به رود هیرمند. مجله مطالعات آسیای میانه، شماره4 پیاپی ۷۵–۸۳ روحانی، محمد. (۱۳۹۵). حقوق آب در منطقه هیرمند و تنش‌های میان ایران و افغانستان. فصلنامه مطالعات بین‌المللی، شماره پیاپی ۴۳–۵۲ سجادی، ناصر، همکاران. (۱۴۰۲). مدیریت منابع آبی مرزی در شمال غرب ایران. فصلنامه جغرافیای سیاسی، شماره پیاپی ۲۳۸–۲۵۰ ذوالفقاری، محمد. (۱۴۰۰). سیاست‌های آبی ترکیه و چالش‌های آن برای کشورهای همسایه. فصلنامه سیاست‌گذاری منابع آب، شماره پیاپی ۲ میان آبادی، حجت ؛ نویسنده : قریشی، سیده زهرا ؛ جلیلی ()،آمایش سرزمین و سیاستگذاری و مدیریت منابع آب، اقتصاد و جامعه، زمستان 1402 ، شماره 51، صص 169-135 نصری فخرداود، صدیقه، کاویانی راد، مراد، صدرانیا، حسن، و حمید، حسن. (1400). چالش های سیاستگذاری منابع آب ایران و عراق. سیاستگذاری عمومی، شماره 7 ، پیاپی4، صص231-255. Béland, D., & Howlett, M. (2016). The role and impact of the multiple-streams approach in comparative policy analysis. Journal of comparative policy analysis: research and practice, 18(3), 221-227 Csis(2023), Shirin Hakim: Iran's Environmental Challenge,https://www.csis.org/analysis/shirin-hakim-irans-environmental-challenge Feizi, M., & Khatabiroudi, N. (2023). Social and environmental nudges and water usage: Evidence from a field experiment in Iran. Water Resources and Economics, 42, 100223. Ncr-iran(2023),Exploring Traditional Rainwater Harvesting in Iran , https://www.ncr-iran.org/en/news/exploring-traditional-rainwater-harvesting-in-iran Researchgate (2024),HYDROPOLITICS AND WATER ISSUES AFTER THE IRANIAN REVOLUTION (1979-2021) ,https://www.researchgate.net/publication/385137280_HYDROPOLITICS_AND_WATER_ISSUES_AFTER_THE_IRANIAN_REVOLUTION_1979-2021 Vakiljo (1404)قوانین و مقررات مدیریت منابع آب در ایران,,https://vakiljo.ir/guides/water-resources-management-laws-in-iran World Resources Institute (WRI). (2019). Aqueduct Water Risk Atlas: Ranking of water stress by country. Retrieved from: https://www.wri.org/resources/data-visualizations/aqueduct-country-rankings Yeganeh, Y., & Bakhshandeh, E. (2022). Iran’s model of water diplomacy to promote cooperation and prevent conflict over transboundary rivers in Southwest Asia. World Affairs, 185(2), 331-358.‏ 2 50 76 2025/03/08 ۱۴۰۳/۱۲/۱۸ فاطمه سادات موسوی زاهد - سعید عطار فاطمه سادات بحران، آب، سیاست‌گذاری، کینگدون، حکمرانی

پیامدهای سیاسی و امنیتی عملیات طوفان الاقصی در منطقه غرب آسیا پیامدهای سیاسی و امنیتی عملیات طوفان الاقصی در منطقه غرب آسیا 1 https://epols.ir/dp-71-1675-article 1 از مهم‌ترین چالش‌های سیاسی و امنیتی در منطقه غرب آسیا، مسئله فلسطین است. مبارزه فلسطینی‌ها با اسرائیل همواره با فراز و نشیب‌ها و تحمل خسارات متعدد همراه بوده است. اما پس از خروج اسرائیل از غزه در سال 2005، این منطقه به یک زندان روباز با محدودیت‌ها و فشارهای شدید بر مردم تبدیل شده است. در این زمینه، عملیات طوفان الاقصی که توسط گروه مبارز حماس در سال 2023 انجام شد، موجب غافلگیری اسرائیل و شکست آن گردید. این عملیات واکنش شدید نظامی اسرائیل و حمله گسترده به غزه را در پی داشت. با این حال، تبعات عملیات طوفان الاقصی چنان گسترده بود که به نظر بسیاری از تحلیل‌گران، منجر به تحولی در نگرش‌ها و سیاست‌های منطقه غرب آسیا شده است. از این‌رو این مقاله تلاش دارد تا ضمن بررسی تبعات سیاسی و امنیتی این رخداد به این پرسش بپردازد که پیامدهای سیاسی و امنیتی وقوع عملیات طوفان الاقصی در غرب آسیا چیست؟ یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که عملیات طوفان الاقصی از نظر سیاسی منجر به ایجاد شکاف در روند عادی‌سازی روابط کشورهای عربی با اسرائیل شده و همچنین باعث واکنش‌های مردمی نسبت به این روابط گردیده است. از سوی دیگر، از پیامدهای امنیتی این عملیات می‌توان به خدشه‌دار شدن ایده شکست‌ناپذیری اسرائیل اشاره کرد، که این امر موجب تقویت حمایت از گروه مبارز حماس نیز شده است. این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از اسناد کتابخانه‌ای گردآوری شده است.Political and Security Implications of the Al-Aqsa Storm Operation in the West Asia Region Mohammad Amin Naghshband Hossein Zamani Mighan Abstract One of the most significant political and security challenges in the West Asia region is the Palestinian issue. The struggle of the Palestinians against Israel has always been marked by ups and downs and the enduring of numerous losses. However, following Israel's withdrawal from Gaza in 2005, this area has turned into an open-air prison with severe restrictions and pressures on its people. In this context, the Al-Aqsa Storm operation, conducted by the militant group Hamas in 2023, surprised Israel and led to its defeat. This operation prompted a severe military response from Israel, resulting in a large-scale attack on Gaza. Nevertheless, the repercussions of the Al-Aqsa Storm operation were so extensive that, according to many analysts, it has led to a transformation in the perspectives and policies in the West Asia region. Therefore, this article aims to examine the political and security repercussions of this event and address the question: What are the political and security consequences of the Al-Aqsa Storm operation in West Asia? The research findings indicate that politically, the Al-Aqsa Storm operation has created a rift in the process of normalizing relations between Arab countries and Israel, and has also incited public reactions against these political relations. On the security front, the operation has significantly undermined the notion of Israel's invincibility, thereby strengthening support for the militant group Hamas. This research has been conducted using a descriptive-analytical method and has been compiled through library-based documents. Keywords: al-Aqsa storm, Hamas, Gaza, Israel, West Asia منابع افرايم انبار، امنيت ملي اسرائيل، ترجمه حميد نيكو، موسسه مطالعات انديشه‌سازان نور، تهران، 1388، صص 17-16 چهر آزاد، سعید (1399)، کندوکاو مختصاتِ گونه های «هویت» و جایگاه آن در سیاست خارجی ساده‌انگارانه، فصلنامه دانش تفسیری سیاسی، سال دوم، شاره 5، پاییز 1399، صص 20-1 شعاعی، محمدحسین؛ قاسمیان نیک، محمدجواد (1401)، اصول عملیات روانی در دیپلماسی عمومی رژیم صهیونیستی: مطالعه موردی گزارش «سند فرهنگ زبان جهانی پروژه اسرائیل»، فصلنامه نامه فرهنگ و ارتباطات، پاییز و زمستان 1401، شماره 13، صص 133-101 صادقی، مهدی رضا (2024)، امکان‌سنجی ارتکاب نسل‌کشی در غزه توسط اسرائیل در پرتو عملیات طوفان الاقصی (7 اکتبر 2023). مطالعات حقوقی، شماره 1، دوره 16، صص 257-288. علایی، ح. (1402). نگاهی به عملیات طوفان الاقصی و جنگ غزه: https://www.khabaronline.ir/news/1844610 فرهادی، ف. (2024). تأثیر طوفان الاقصی بر پیمان ابراهیم در شبکه ژئوپلیتیک غرب آسیا: https://ascenter.ir/1402/11/07/ کریمی، مرضیه (1396)، نقش موضوعات ادراکی و هویتی در مناقشه حقوق بشري ایران و آمریکا (مطالعه موردي تروریسم)، پایان‌نامه ارشد علوم سیاسی دانشگاه گیلان متقی، ابراهیم؛ کاظمی، حجت (1386)، سازه‌انگاری، هویت، زبان و سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه سیاست، دوره 37، شماره 4 - شماره پیاپی 4، صص 209-237. محمدی منتفرد، حسن (1402)، بررسی نتایج عملیات طوفان الاقصی بر اساس دکترین نظامی رژیم صهیونیستی، فصلنامه محیط‌شناسی راهبردی ج.ا.ایران، سال هفتم، شماره 3، صص 201-173 مهر. (1403). پیامدهای طوفان الاقصی و آخرین وضعیت جنگ غزه در آستانه روز قدس: https://www.mehrnews.com/news/6067099 میزان. (1402). هنیه: طوفان الاقصی تحولی عمیق در سطح منطقه ایجاد کرد: https://www.mizanonline.ir/fa/news/4763827 Arabbarometer. (2023). Retrieved from How the Israel-Hamas War in Gaza Is Changing Arab Views: https://www.arabbarometer.org/media-news/how-the-israel-hamas-war-in-gaza-is-changing-arab-views/ Bader, E. J. (2024). Retrieved from Israel Faces No Apparent Red Line, But Pro-Palestinian Media Workers D: https://truthout.org/articles/israel-faces-no-apparent-red-line-but-pro-palestinian-media-workers-do/ Cook, S. A. (2023). Retrieved from The Hamas Attack Has Changed Everything: https://foreignpolicy.com/2023/10/09/hamas-attack-israel-palestine-war-iran-saudi-normalization-middle-east-future/ Dohainstitute. (2023). Retrieved from Al-Aqsa Flood Offensive: Israeli Strategic Failures in Gaza: https://www.dohainstitute.org/en/PoliticalStudies/Pages/al-aqsa-flood-offensive-israeli-strategic-failures-in-gaza.aspx England, A., & Al-Atrush, S. (2023). Retrieved from Hamas war stirs Arab world’s antipathy to Israel: https://www.ft.com/content/aad9fb2d-3fc5-48de-b79b-8d4971e36c10 Holleis, J. (2023). Retrieved from Has Hamas reset the Israeli-Arab agenda?: https://www.dw.com/en/has-hamas-reset-the-israeli-arab-agenda/a-67042746 khamenei. (1402). Retrieved from دومینوی شکستهای کاخ سفید در غرب آسیا: https://farsi.khamenei.ir/others-report?id=54585 Nournews. (2023). Retrieved from What has led to Al Aqsa storm operation?: https://nournews.ir/en/news/153773/What-has-led-to-Al-Aqsa-storm-operation Said-Moorhouse, L., & Kolirin, L. (2023). Retrieved from Protests over Israel-Hamas war sweep the globe as nations ramp up security: https://edition.cnn.com/2023/10/11/world/global-protests-israel-hamas-war-intl-cmd/index.html Santhanam, L. (2023). Retrieved from Poll: Majority of Americans sympathize with Israel but growing number say military response in Gaza ‘too much’: https://www.pbs.org/newshour/world/poll-majority-of-americans-sympathize-with-israel-but-growing-number-say-military-response-in-gaza-too-much Schaer, C. (2023). Retrieved from Gaza conflict: Arab attitudes are hardening against Israel: https://www.dw.com/en/gaza-conflict-how-arab-attitudes-are-hardening-against-israel/a-67769920 Vazirian, A. H. (2023). Retrieved from The ‘Al-Aqsa Storm’ Surprises Israel and Upsets Plans For a New Security Order: https://www.stimson.org/2023/the-al-aqsa-storm-surprises-israel-and-upsets-plans-for-a-new-security-order/ Youssef, A. H. (2023). Retrieved from How the Israel-Hamas War Impacts Regional Relations: https://www.usip.org/publications/2023/10/how-israel-hamas-war-impacts-regional-relations Ziad Daoud, Altstein , G., & Sakthivel, B. (2023). Retrieved from Wider War in Middle East Could Tip the World Economy Into Recession: https://www.bloomberg.com/news/features/2023-10-12/israel-hamas-war-impact-could-tip-global-economy-into-recession 2 1 19 2024/11/14 ۱۴۰۳/۰۸/۲۴ محمدامین نقشبند - حسین زمانی میقان - محمد شاه محمدی محمدامین نقشبند طوفان الاقصی، حماس، غزه، اسرائیل، غرب آسیا

جنگ تحمیلی و تحول گفتمانی در ایستارهای سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران جنگ تحمیلی و تحول گفتمانی در ایستارهای سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران 1 https://epols.ir/dp-71-1769-article 1 هدف اصلی این پژوهش، تحلیل سیاست خارجی جمهوری اسلامی در دوران جنگ تحمیلی و فرایند تحول سیاست خارجی ایران از ملی‌گرایی لیبرال به اسلام‌گرایی انقلابی در دوران مذکور و همچنین تأثیر رویدادها و تقابل گفتمانی در سطح داخلی ایران بر سیاست خارجی ایران در بازه زمانی موردنظر می‌باشد. در پی انقلاب اسلامی و برآمدن نظام جمهوری اسلامی ایران بر فراز خلیج‌فارس و خاورمیانه، موج تازه‌ای از ایستارها و انگاره‌ها به پهنه‌ی سیاست خارجی ایران و ساختار روابط بین‌الملل وارد شد. بنابراين مباني معرفتي، هويتي و انگاره‌های شكل‌دهنده سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران تا حدود قابل‌توجهی تغییر می‌یابد. پس از انقلاب اسلامی، جنگ ایران و عراق نیز مهم‌ترین رویدادی بود که تاریخ تحولات سیاسی و اجتماعی ایران، قرن بیستم را با آن به پایان برد. بنابراین در این تحقیق سوال اصلی پژوهش بدین ترتبین صورت‌بندی می‌شود: «فرایند تحول سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران از ملی‌گرایی لیبرال به اسلام‌گرایی انقلابی و فقاهتی در دوران جنگ تحمیلی عراق علیه ایران و همچنین رویدادها و تقابل گفتمانی در سطح داخلی ایران چه تأثیری بر سیاست خارجی ایران در بازه زمانی موردنظر گذاشته است؟» در پاسخ به سوال محقق با روش تحلیل تاریخی به‌ویژه از نوع روایتی آن چنین نتیجه می‌گیرد که در بازه زمانی بین سال‌های سرنوشت‌سازِ 1357 تا 1360، ماهیت تقابلی نیروهای داخلی و گفتمانی در داخل ایران سبب ساز تغییرات مهمی در جهت‌گیری و ایستارهای سیاست خارجی جمهوی اسلامی ایران در دو گفتمان ملی‌گرایی لیبرال و اسلام‌گرایی انقلابی گردیده است. The imposed war and the discursive transformation in the foreign policy stances of the Islamic Republic of Iran Alireza Sahraie Abstract The main purpose of this research is to analyze the foreign policy of the Islamic Republic during the imposed war and the process of transformation of Iran's foreign policy from liberal nationalism to revolutionary Islamism during the aforementioned period, as well as the impact of events and discursive confrontations at the domestic level of Iran on Iran's foreign policy during the period in question. Following the Islamic Revolution and the rise of the Islamic Republic of Iran over the Persian Gulf and the Middle East, a new wave of positions and ideas entered the field of Iranian foreign policy and the structure of international relations. Therefore, the epistemological foundations, identity, and ideas shaping the foreign policy of the Islamic Republic of Iran changed to a significant extent. After the Islamic Revolution, the Iran-Iraq War was also the most important event that ended the history of Iranian political and social developments in the twentieth century. Therefore, in this study, the main research question is formulated as follows: "What impact has the process of the transformation of the foreign policy of the Islamic Republic of Iran from liberal nationalism to revolutionary and jurisprudential Islamism during the imposed war of Iraq against Iran, as well as the events and discursive confrontations at the domestic level of Iran, had on Iran's foreign policy in the period in question?" In response to the question, the researcher concludes with the method of historical analysis, especially its narrative type, that in the period between the fateful years of 1978 and 1981, the contradictory nature of internal and discursive forces within Iran has caused important changes in the orientation and stances of the foreign policy of the Islamic Republic of Iran in the two discourses of liberal nationalism and revolutionary Islamism. Keywords: Imposed war, foreign policy, nationalism, Islamism, positions منابع و مآخذ الف)منابع فارسی احتشامی، انوشیروان. (1378). سیاست خارجی ایران در دوران سازندگی: اقتصاد، دفاع و امنيت، مترجمین: ابراهیم متقی و زهره پوستین‌چی، تهران: مركز اسناد انقلاب اسلامي. ازغندی، علیرضا. (1383). «سازنده‌گرایی: چارچوبی تئوریک برای فهم سیاست خارجي جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه سیاست خارجی، سال یازدهم، شماره چهارم. ازغندی، علیرضا. (1387). «تنش‌زدایی در سیاست خارجي؛ مورد جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه سیاست خارجی، سال سیزدهم، شماره چهارم، زمستان. ازغندی، علیرضا. (1388). سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران، چاپ پنجم، تهران: قومس. اسپوزیتو، جان. ال. (1382). انقلاب ایران و بازتاب جهانی آن، مترجم: محسن مدیرشانه‌چی، تهران: مرکز بازشناسی اسلام و ایران. اسمیت، استیو، امیلیا هدفیلد و تیم دان. (1391). سیاست خارجی؛ نظریه‌ها، بازیگران و موارد مطالعاتی، ترجمه امیرمحمد حاجی‌یوسفی، محسن محمودی و ایوب کریمی، جلد اول، تهران: سمت. آقاحسینی، علیرضا و سکینه ببری گنبد. (1387). «بررسی سیاست خارجي جمهوری اسلامی ایران از سال 1357 تا 1376»، فصلنامه تاریخ روابط خارجی، سال نهم، شماره34، بهار. بازرگان، مهدی. (1363). انقلاب ایران در دو حرکت، چاپ چهارم، تهران: انتشارت مظاهر. بخشایشى، احمد. (1375). سیاست خارجى جمهوری اسلامی، تهران: انتشارات آواى نور. تاجیک، محمدرضا و سیدجلال دهقانی فیروزآبادی. (1382). «الگوی صدور انقلاب در گفتمان‌های سیاست خارجی ایران»، فصلنامه راهبرد، شماره بیست‌وهفتم. تاجيك، محمدرضا. (1384). روايت غيريت و هويت در ميان ايرانيان، تهران: فرهنگ گفتمان. حقیقت، سیدصادق. (1376). مسئولیت‌های فراملی در سیاست خارجی جمهوری اسلامی، تهران: مرکز تحقیقات استراتژیک ریاست‌جمهوری. خمینی، روح‌الله. (1375). صحیفه نور، جلد پنجم، تهران: موسسه آثار امام خمینی(ره). دهقانی فیروز آبادی، سیدجلال. (1381). «سیاست جمهوری اسلامی ایران: روندها و بازتاب‌ها»، فصلنامه مطالعات خاورمیانه، سال نهم، شماره سوم. دهقانی فیروز آبادی، سیدجلال. (1384). تحول گفتمان در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، تهران: موسسه انتشاراتی روزنامه ایران. دهقانی فیروز آبادی، سیدجلال. (1388). سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران، تهران: سمت. دهقانی فیروز آبادی، سیدجلال. (1393). فرانظریه اسلامی روابط بین‌الملل، تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی. دهقانی فیروزآبادی، سیدجلال و پیمان وهاب‌پور. (1392). امنیت هستی‌شناختی در سیاست خارجی جمهوری اسلامی، تهران:پژوهشکده مطالعات راهبردی. رسولی ثانی‌آبای، الهام. (1390). «هویت انقلابی اسلامی نظام جمهوری اسلامی ایران در گفتمان‌های مختلف سیاست خارجی»، فصلنامه سیاست خارجی، سال بیست و پنجم، شماره1، بهار. رمضانی، روح الله. (1380). چارچوبی برای سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، ترجمه علیرضا طیب، اول، تهران: نشر نی. صحرايي،عليرضا. (1390). درآمدي بر سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران، مشهد: انتشارات دانشگاه آزاداسلامي مشهد. فرخ، کاوه. (1397). ایران در جنگ؛ از چالدران تا جنگ تحمیلی، ترجمه شهربانو صارمی، تهران: ققنوس. فی، برایان. (1383). پارادایم‌شناسی در علوم انسانی، ترجمه مرتضی مردیها، چاپ اول، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی. قوام، عبدالعلی. (1384). روابط بین‌الملل: نظریه‌ها و رویکردها، اول، تهران: سمت. قهرمانپور، رحمن. (1394). هویت و سیاست خارجی در ایران و خاورمیانه، تهران: انتشارات روزنه. کدی نیکی و مارک گازیوروسکی. (1379). نه شرقی، نه غربی (روابط ایران و آمریکا و اتحادشوروی)، ترجمه ابراهیم متقی و الهه کولایی، اول، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی. کردزمن، آنتونی و آبراهام واگنر. (1389). درس‌های جنگ مدرن: جنگ ایران و عراق، ترجمه حسین یکتا. جلد اول. تهران: مرز و بوم. متقی، ابراهیم و علی آزرمی. (1392). «گفتمان سیاست خارجی دهه چهارم انقلاب اسلامی از منظر تئوری سازه‌انگاری»، فصلنامه پژوهشنامه انقلاب اسلامی، سال سوم، شماره12. مشیرزاده، حمیرا. (1384). تحول در نظریه‌های روابط بین‌الملل، چاپ اول، تهران: سمت. مشیرزاده، حمیرا. (1397). «از گفتمان انقلاب اسلامی تا گفتمان سیاست خارجی جمهوری اسلامی»، فصلنامه سیاست خارجی، سال سی و دوم، شماره4، زمستان. ملپس، سایمن و پاول ویک. (1394). درآمدی بر نظریه انتقادی، ترجمه گلناز سرکارفروشی، تهران: سمت. ملکی، عباس. (1382). »فرایند تصمیم‌گیری در سیاست خارجی ایران»، راهبرد، شماره27، بهار. میلانی، محسن. (1381). شکل‌گیری انقلاب اسلامی از سلطنت پهلوی تا جمهوری اسلامی، ترجمه مجتبی عطارزاده، اول، تهران: گام نو. نوازنی، بهرام. (1381). گاه‌شمار سیاست خارجی ایران از دی ماه 1356 تا مرداد 1367، جلد1، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی. هالستی، کی.جی. (1373). مبانی تحلیل سیاست بین‌الملل، ترجمه بهرام مستقیمی و مسعود طارم سری، اول، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی. یوسفی جویباری، محمد. (1394). الگوهای تطبیقی در روابط خارجی جمهوری اسلامی ایران، رساله دکتری روابط بین‌الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی. ب)منابع انگلیسی Abrahamian, Ervand. (1989). The Iranian Mojahedin , New Haven and London: Yale University Press. Adler,Alfred, (2005). communitarian international relations,The Eqistemic Foundation of International Relations, London,Routledge. Al-Azhary, M.S. (2012). The Iran-Iraq War: An Historical, Economical and Political Analysis, London: Routledge. Amir Arjomand, Said. (2009). After Khomeini: Iran under his successors. Oxford: Oxford University Press. Bakhash, Saul (2004), "Iran foreign policy under the Islamic republic (1979-2000)", in L.Coral Browel, L. B. Tauris. Ehteshami, Anoushiravan. (1995). After Khomeini: The Iranian Second Republic, London:Rutledge. Ehteshami, Anoushirvan. (2002). "the foreign policy of Iran," in Raymon hinnebusch, Anoushirvan Ehteshami, the foreign policies of Middle East states, Lynne Rienner publishers. Farrokh, Kaveh. (2011) Iran at War: 1500-1988. Osprey Punlishing. Holisti, K. J (1983), International Politics; a Framework for Analysis, New Jersey, Prentice-Hall International Inc. Howard,Peter. (2005). "constructivism and foreign policy", presented at the annual meeting of the international politics. Hunter, Shireen. (1992). "Iran after Khomeini", The Washington paper, No156. Keddie, Nikki and Mark Gasiorowski, (1990), Neither East nor West, New Haven: Yale University Press. Kubalkova, vendulka(2001) , Foreign policy in a constructed international politics in a constructed world, Armonk :M.Esharpe. Kubalkova, vendulka(2001) , Foreign policy in a constructed international politics in a constructed world, Armonk :M.Esharpe. Mohammad Nia, Mahdi (2012) Discourse and Identity in Irans Foreign Policy, Iranian Review of Foreign Affairs, Vol3, No3, Fall2012, pp29-64. Neumann, Iver B and Ole Waever (Eds) (1997), The Future of International Relations, London: Rutledge. Plano, Jack. C. & Roy Olton,(1988). The International Relation dictionary, California: Longman Western Michigan University. Waltz, Kenneth N (2000), “Structural Realism after Cold War”, International Security, Vol.25, No 1. Wendt, Alexander.(1995), "Constructing International Politics", International Security, Vol. 20, No. 1. Zehfuss, Mata (2002), Constructivism in International Politics: the Politics of Reality, Cambridge:Cambridge University Press 2 20 49 2024/10/16 ۱۴۰۳/۰۷/۲۵ علیرضا صحرایی علیرضا صحرایی جنگ تحمیلی، سیاست خارجی، ملی گرایی، اسلام گرایی، ایستارها.