واکاوی الگوی رفتاری اروپا در قبال ج . ا. ایران بررسی موضوعی مذاکرات هسته‌ای ایران

این مقاله با عنوان «واکاوی الگوی رفتاری اروپا در قبال ج.ا. ایران؛ بررسی موضوعی مذاکرات هسته‌ای ایران» به این پرسش می‌پردازد که رفتار اتحادیه اروپا در قبال ایران، به‌ویژه در پرونده هسته‌ای، تا چه اندازه متأثر از ملاحظات هویتی و همگرایی فراآتلانتیکی با ایالات متحده است. فرضیه اصلی آن است که الگوی رفتاری اروپا بیش از آنکه صرفاً بر منافع مادی استوار باشد، ریشه در برداشت‌های هنجاری و هویتی مشترک با آمریکا دارد. با بهره‌گیری از چارچوب سازه‌انگاری، مقاله نشان می‌دهد که پس از انقلاب اسلامی و بازتعریف هویت سیاست خارجی ایران، نوعی تضاد هویتی میان ایران و غرب شکل گرفت که زمینه‌ساز همسویی راهبردی اروپا و آمریکا، به‌ویژه در موضوع هسته‌ای، شد. هرچند در برخی مقاطع تفاوت‌های تاکتیکی میان دو سوی آتلانتیک دیده می‌شود، اما در سطح کلان، الگوی غالب، همراهی اروپا با آمریکا در مهار و کنترل ایران بوده است. در عین حال، منافع اقتصادی و ژئوپلیتیکی ایران موجب شده سیاست اروپا میان مهار و تعامل در نوسان باشد.

An Analysis of Europe’s Behavioral Pattern toward the Islamic Republic of Iran: A Thematic Study of Iran’s Nuclear Negotiations)

Mustafa Tarin

Abstract

This article, entitled “An Analysis of Europe’s Behavioral Pattern toward the Islamic Republic of Iran: A Thematic Study of Iran’s Nuclear Negotiations,” examines the extent to which the European Union’s behavior toward Iran—particularly in the nuclear dossier—has been shaped by identity considerations and transatlantic convergence with the United States. The central hypothesis argues that Europe’s behavioral pattern has been influenced less by purely material interests and more by shared normative and identity-based perceptions aligned with the United States.Drawing upon the constructivist framework, the study demonstrates that following the Islamic Revolution and the redefinition of Iran’s foreign policy identity, a form of identity-based divergence emerged between Iran and the West. This divergence laid the groundwork for strategic alignment between Europe and the United States, especially regarding the nuclear issue. Although tactical differences have occasionally appeared between the two sides of the Atlantic, at the macro level the dominant pattern has been Europe’s alignment with the United States in containing and managing Iran. At the same time, Iran’s economic and geopolitical significance has caused European policy to oscillate between containment and engagement.

Keywords: Constructivism, Identity, European Union, Islamic Republic of Iran, Nuclear Negotiations, Transatlantic Relations

منابع

- بصیری، محمد علی (1385)، مواضع اتحادیه اروپا و آمریکا در پرونده هسته‌ای ایران، تهران: اطلاعات سیاسی و اقتصادی، شماره 54.

- پیریایی، محسن (1387)، نگاه سازه انگارانه به تقابل اروپا و آمریکا با برنامه هسته‌ای ایران، مجله ره آورد سیاسی، سال پنجم، شماره 20.

- توحیدفام، محمد و حضوری، انوشا (1390)، تأثیر ساختار سیاست خارجی اتحادیه اروپا بر روابط خارجی ایران، فصلنامه سیاست خارجی، سال 25، شماره 2.

- خرازی، کمال (1397)، اتحادیه اروپایی، بازیگر اصلی امنیتی و دفاعی، بیست و دومین نشست مجمع اروپایی.

- شمس آبادی، علی(1396)، ایران و اتحادیه اروپا پس از توافق هسته‌ای؛ انگیزه‌ها و موانع، ماهنامه پژوهش ملل، دوره دوم، شماره 17.

- عباسی اشقلی، مجید(1388)، مطاله نطری سیاست خارجی دوجانبه اتحادیه اروپا و ایران، فصلنامه تخصصی علوم سیاسی، شماره 8.

- کتاب اروپا (3) ویژه روابط ایران و اتحادیه اروپا (1383)، نظارت و اجرا مؤسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین المللی ابرار معاصر تهران، تهران: ابرار معاصر تهران.

- کتاب اروپا (5) ویژه روابط انگلیس و آمریکا (1384)، نظارت و اجرا مؤسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین المللی ابرار معاصر تهران، گردآوری و تدوین علی فلاحی، ویراستار شکوه السادات حسینی، تهران: ابرار معاصر تهران.

- متقی، ابراهیم و کاظمی، حجت (1386)، سازه انگاری، هویت، زبان و سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، تهران، فصلنامه سیاست، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، دوره 37، شماره 4.

- مشیرزاده، حمیرا (1385)، تحول در نظری ه های روابط بی ن الملل، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت).

- واعظی، محمود (1387)، رویکرد اتحادیه اروپا به خاورمیانه، نشریه سیاست خارجی قدرتهای بزرگ و اصلاحات در خاورمیانه، شماره 14، تهیه شده در معاونت پژوهش‌های سیاست خارجی.

- یانگز، ریچارد (1394)، امنیت انرژی چالش جدید سیاست خارجی اروپا، مترجم: پرویز امامزاده فر، تهران: مرکز آموزش و پژوهش‌های ببین المللی.

- Bereuter, Douglas K, Lis, John J.(2003), “Broadening the transatlantic relationship”, The Washington Quarterly, Vol 27, No 1.

- Council Decision: 2007/140/CFSP, 27 February 2007; 2007/246/CFSP, 23 April 2007; 2008/652/CFSP, 7 August 2008; 2010/413/CFSP, 26 July 2010; 2012/35/CFSP, 23 January 2012; 267/2012, 23 March 2012.

- Council Decisions: 2011/235/CFSP, 12 April 2011; 2012/168/CFSP, 23 March 2012; 2013/124/CFSP, 11 March 2013; , 2014/205/CFSP, 10 April 2014; Council Regulation: 359/2011, 12 April 2011; 264/2012, 23 March 2012; 206/2013, 11 March 2013; 371/2014, 10 April 2014; 2015/548, 7 April 2015

- Factsheet, The European Union and Iran (2016). Council of European Union.

- Korteweg, Rem (2013). EU and Iran. Center for European Reform.

- Musavian, Hossein (2008). Iran – Europe relation Challenges and Opportunities. Routledge.